ਜਬ ਦੇਖਿਓ ਬੇੜਾ ਜਰਜਰਾ ਤਬ ਉਤਰਿ ਪਰਿਓ ਹਉ ਫਰਕਿ ॥੬੭॥
jab dhekhio beRaa jarajaraa tab utar pario hau farak ||67||
When I saw that my boat was rotten, then I immediately got out. ||67||
ਉਸ ਵੇਲੇ ਮੈਂ ਵੇਖਿਆਥੋੜਾ-ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣਾ ਹੋਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ,ਮੈਂ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਉਤਰ ਪਿਆ ।੬੭।
(पहले मोह में मस्त था। अब आँखें खुल गई) उस वक्त मैंने देखा (कि जिस शारीरिक मोह के बेड़े में मैं सवार हूँ) थोड़ा-बहुत पुराना होया हुआ है (विकारों से छेद-छेद होया हुआ है)। मैं छलांग लगा के (उस ममता वाले बेड़े में से) उतर गया (मैंने अपनत्व। शारीरिक मोह छोड़ दिया। पर यह सब कुछ इसी कारण था कि मैंने वह 'दर' नही छोड़ा जिस दर पर टिकने से 'हटकै नाही कोइ')। 67।
cuando vi que mi barco estaba podrido, de inmediato me salí.
ਕਬੀਰ ਪਾਪੀ ਭਗਤਿ ਨ ਭਾਵਈ ਹਰਿ ਪੂਜਾ ਨ ਸੁਹਾਇ ॥
kabeer paapee bhagat na bhaaviee har poojaa na suhai ||
Kabeer, the sinner does not like devotion to the Lord; he does not appreciate worship.
ਹੇ ਕਬੀਰ! ਵਕਾਰੀ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਭਗਤੀ ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸੁਖਾਂਦੀ ਨਹੀਂ (ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ ਜਾਪਦੀ) ।
हे कबीर ! (चाहे प्रभू के दर पर टिके रहने में प्रभू की सिफतसालाह करने में ये बरकति है कि संसार-समुंद्र में डूबने से बच जाया जाता है। पर) विकारी व्यक्ति को परमात्मा की भगती अच्छी नहीं लगती। परमात्मा की पूजा नहीं सोहाती (सुखद नहीं लगती)।
Kabir, al ser malvado no le gusta la Devoción al Señor, no aprecia la Alabanza,
ਮਾਖੀ ਚੰਦਨੁ ਪਰਹਰੈ ਜਹ ਬਿਗੰਧ ਤਹ ਜਾਇ ॥੬੮॥
maakhee cha(n)dhan paraharai jeh biga(n)dh teh jai ||68||
The fly abandons the sandalwood tree, and goes after the rotten smell. ||68||
ਮੱਖੀ (ਸੋਹਣੀ ਖ਼ੁਸ਼-ਬੂ ਵਾਲੇ) ਚੰਦਨ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦੇਂਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਬਦ-ਬੂ ਹੋਵੇ ਉਥੇ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ।੬੮।
(विकारी व्यक्ति का स्वभाव मक्खी की तरह हो जाता है) मक्खी (सुंदर खुशबू वाले) चँदन को त्याग देती है। जहाँ बदबू हो वहाँ जाती है। 68।
la mosca deja el árbol de Sándalo y va hacia el olor de lo podrido.(68)
ਕਬੀਰ ਬੈਦੁ ਮੂਆ ਰੋਗੀ ਮੂਆ ਮੂਆ ਸਭੁ ਸੰਸਾਰੁ ॥
kabeer baidh mooaa rogee mooaa mooaa sabh sa(n)saar ||
Kabeer, the physician is dead, and the patient is dead; the whole world is dead.
ਹੇ ਕਬੀਰ! ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਮਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਕੋਈ ਰੋਗੀ ਹੈ ਤੇ ਚਾਹੇ ਕੋਈ ਹਕੀਮ ਹੈ ,
हे कबीर ! (मायावी भोगों की खातिर खप-खप के) सारा जगत (संसार-समुंद्र में डूब के। मायावी मोह में डूब के। आत्मिक मौत) मर रहा है। चाहे कोई रोगी है चाहे कोई हकीम है (भाव। एक तो वे लोग हैं जो अंजान और मूढ़ होने के कारण जीवन का राह जानते ही नहीं। और विकारों में फसे पड़े हैं। दूसरे वो हैं जो विद्वान पंडित हैं और मूर्ख लोगों को उपदेश करते हैं। पर हालत दोनों की ये है कि इनकी सारी दौड़-भाग मायावी भोगों के लिए ही है। इनकी ज्ञानेन्द्रियां अपने-अपने विषौ-भोगों में खप रही हैं। भोगों को रो रही हैं। एक भगती से वंचित रहने के कारण ये सब आत्मिक मौत मरे पड़े हैं)।
Kabir, el médico está muerto y el paciente también, el mundo entero está muerto,
ਏਕੁ ਕਬੀਰਾ ਨਾ ਮੂਆ ਜਿਹ ਨਾਹੀ ਰੋਵਨਹਾਰੁ ॥੬੯॥
ek kabeeraa naa mooaa jeh naahee rovanahaar ||69||
Only Kabeer is not dead; there is no one to mourn for him. ||69||
ਸਿਰਫ਼ ਉਹ ਮਨੁੱਖ (ਆਤਮਕ ਮੌਤੇ) ਨਹੀਂ ਮਰਦਾ ਜਿਸ ਦਾ ਕੋਈ (ਸੰਗੀ ਸਾਥੀ, ਗਿਆਨ-ਇੰਦ੍ਰਾ) (ਮਾਇਕ ਭੋਗਾਂ ਦੀ ਖ਼ਾਤਰ) ਰੋ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ।੬੯।
सिर्फ वह मनुष्य (आत्मिक मौत) नहीं मरता जिसका कोई (संगी-साथी। ज्ञान-इन्द्रियां) (मायावी भोगों की खातिर) रो नहीं रहा (खप नहीं रहा और। ऐसा मनुष्य सिर्फ वही हो सकता है जो प्रभू-दर नहीं छोड़ता। क्योंकि प्रभू-दर पर रहने से 'हटकै नाही कोइ')। 69।
sólo Kabir no lo está y no hay nadie que le venga a llorar.(69)
ਕਬੀਰ ਰਾਮੁ ਨ ਧਿਆਇਓ ਮੋਟੀ ਲਾਗੀ ਖੋਰਿ ॥
kabeer raam na dhiaaio moTee laagee khor ||
Kabeer, I have not meditated on the Lord; such is the bad habit I have developed.
ਹੇ ਕਬੀਰ! ਜਿਸ ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋ ਅੰਦਰ ਵਿਕਾਰ ਖੋਖਲਾ ਕਰੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ।
हे कबीर ! जिस-जिस मनुष्य ने परमात्मा का सिमरन नहीं किया। उसको अंदर-अंदर से विकार खोखला किए जाते हैं (और वह सहजे-सहजे आत्मिक मौत मरता जाता है)।
Kabir, no he meditado en el Señor, he desarrollado ese mal hábito,
ਕਾਇਆ ਹਾਂਡੀ ਕਾਠ ਕੀ ਨਾ ਓਹ ਚਰ੍ਹੈ ਬਹੋਰਿ ॥੭੦॥
kaiaa haa(n)ddee kaaTh kee naa oh charhai bahor ||70||
The body is a wooden pot; it cannot be put back on the fire. ||70||
ਜਿਵੇਂ ਲੱਕੜ ਦੀ ਹਾਂਡੀ (ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਉਤੇ ਇਕ ਵਾਰੀ ਸੜ ਕੇ) ਮੁੜ (ਚੁੱਲੇ੍ਹ ਉਤੇ) ਨਹੀਂ ਚੜ੍ਹ ਸਕਦੀ, ਤਿਵੇਂ ਇਹ ਸਰੀਰ ਹੈ (ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਦੂਜੀ ਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ) ।੭੦।
जैसे लकड़ी की हांडी (चूल्हे पर एक बार जल के) दोबारा (चूल्हे पर) नहीं चढ़ सकती। वैसे ही (विकारों की आग में जल मरे मनुष्य का) ये शरीर है (जो इस को दूसरी बार नहीं मिलता)। 70।
el cuerpo es una olla de madera que no se puede poner de regreso en el fuego.(70)
ਕਬੀਰ ਐਸੀ ਹੋਇ ਪਰੀ ਮਨ ਕੋ ਭਾਵਤੁ ਕੀਨੁ ॥
kabeer aaisee hoi paree man ko bhaavat keen ||
Kabeer, it came to pass, that I did whatever I pleased.
ਹੇ ਕਬੀਰ! ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਇਸਤ੍ਰੀ (ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਮਰਨ ਤੇ) ਹੱਥ ਵਿਚ ਸੰਧੂਰਿਆ ਹੋਇਆ ਨਲੀਏਰ ਫੜ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਮਰਨ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਰਦੀ ।
जिस मनुष्य को प्रभू मन- भाती ( भगती की) दाति बख्शता हे। जिस पर अजीब मेहर होती है। वह मनुष्य खुशी-खुशी स्वै-भाग स्वै-भाव त्यागता है।
Kabir, sucedió que hice lo que quise,
ਮਰਨੇ ਤੇ ਕਿਆ ਡਰਪਨਾ ਜਬ ਹਾਥਿ ਸਿਧਉਰਾ ਲੀਨ ॥੭੧॥
marane te kiaa ddarapanaa jab haath sidhauraa leen ||71||
Why should I be afraid of death? I have invited death for myself. ||71||
ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਮਨ-ਭਾਉਂਦੀ (ਭਗਤੀ ਦੀ) ਦਾਤਿ ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਉਤੇ ਇਹ ਅਜਬ ਮੇਹਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਭੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ-ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਆਪਾ-ਭਾਵ ਤਿਆਗਦਾ ਹੈ ।੭੧।
हे कबीर ! जब कोई स्त्री (अपने पति के मरने पर) हाथ में संदूर लगा नारियल पकड़ती है तब वह मरने से नहीं डरती।
¿por qué temerle a la muerte?, yo mismo la he invitado.(71)
ਕਬੀਰ ਰਸ ਕੋ ਗਾਂਡੋ ਚੂਸੀਐ ਗੁਨ ਕਉ ਮਰੀਐ ਰੋਇ ॥
kabeer ras ko gaa(n)ddo chooseeaai gun kau mareeaai roi ||
Kabeer, the mortals suck at the sugar cane, for the sake of the sweet juice. They should work just as hard for virtue.
ਹੇ ਕਬੀਰ! ਰਸ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਗੰਨਾ (ਵੇਲਣੇ ਵਿਚ) ਪੀੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਸੋ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਬਦਲੇ ਔਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪਾ-ਭਾਵ ਵਲੋਂ ਮਰਨਾ ਹੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ।
हे कबीर ! रस से भरा हुआ गंना (बेलने में) पीढ़ा जाता है (भाव। रस की दाति के बदले में उसको ये मूल्य देना पड़ता है कि वह मशीन में पीढ़ा जाए) सो गुणों के बदले अवगुण को छोड़ के स्वैभाव के प्रति मरना ही पड़ता है।
Kabir, los mortales se chupan la caña de azúcar por su jugo tan dulce, deberían de hacer lo mismo con la Virtud,
ਅਵਗੁਨੀਆਰੇ ਮਾਨਸੈ ਭਲੋ ਨ ਕਹਿਹੈ ਕੋਇ ॥੭੨॥
avaguneeaare maanasai bhalo na kahihai koi ||72||
The person who lacks virtue - no one calls him good. ||72||
ਵਿਕਾਰੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ (ਜਗਤ ਵਿਚ) ਕੋਈ ਬੰਦਾ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਆਖਦਾ ।੭੨।
(जो मनुष्य स्वै भाव नहीं त्यागता। और विकारों की तरफ ही रुचि रखता है। उस) विकारी मनुष्य को (जगत में) कोई व्यक्ति अच्छा नहीं कहता (भाव। भगती की दाति से वंचित रहता है। और। जगत में बदनामी भी कमाता है)। 72।
pues al que le falta la Virtud nadie dice que es un ser bueno. (72)
ਕਬੀਰ ਗਾਗਰਿ ਜਲ ਭਰੀ ਆਜੁ ਕਾਲਿੑ ਜੈਹੈ ਫੂਟਿ ॥
kabeer gaagar jal bharee aaj kaali(h) jaihai fooT ||
Kabeer, the pitcher is full of water; it will break, today or tomorrow.
ਹੇ ਕਬੀਰ! ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਕੱਚਾ ਘੜਾ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਛੇਤੀ ਹੀ ਫੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (ਇਸ ਸਰੀਰ ਦੀ ਭੀ ਇਹੀ ਪਾਂਇਆਂ ਹੈ, ਸਦਾ ਕਾਇਮ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ।
हे कबीर ! मिट्टी का कच्चा घड़ा पानी से भरा हुआ हो। वह जल्दी ही टूट जाता है (इस शरीर की भी यही पायां है। सदा कायम नहीं रह सकता। मनुष्य-जन्म का मनोरथ प्राप्त करने के लिए इस शरीर का मोह इसके नाश होने से पहले ही त्यागना है। अपनी मर्जी त्याग के गुरू के बताए हुए राह पर चलना है; पर)
Kabir, el cántaro está lleno de agua, se va a romper hoy o mañana,
ਗੁਰੁ ਜੁ ਨ ਚੇਤਹਿ ਆਪਨੋ ਅਧ ਮਾਝਿ ਲੀਜਹਿਗੇ ਲੂਟਿ ॥੭੩॥
guru ju na cheteh aapano adh maajh leejahige looT ||73||
Those who do not remember their Guru, shall be plundered on the way. ||73||
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ (ਸਰੀਰਕ ਮੋਹ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਭੁਲਾ ਬੈਠਦੇ ਹਨ, ਗੁਰੂ ਦੇ ਦੱਸੇ ਰਾਹ ਨੂੰ ਵਿਸਾਰ ਦੇਂਦੇ ਹਨ) ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿਚ ਹੀ ਲੁੱਟ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ।੭੩।
जो मनुष्य अपने गुरू को याद नहीं रखते (शारीरिक मोह में फस के गुरू को भुला बैठते हैं। गुरू के बताए हुए रास्ते को बिसार देते हैं) वह मनुष्य जिंदगी के सफर के अधबीच में ही लूट लिए जाते हैं (कामादिक विकार अपने जाल में फसा के उनके सारे गुण नाश कर देते हैं। विकारों में पड़ कर यहाँ की राशि पूँजी भी खत्म हो जाती है और परलोक भी बिगड़ जाता है)। 73।
quienes no se acuerdan de su Guru serán destruidos en el camino. (73)
ਕਬੀਰ ਕੂਕਰੁ ਰਾਮ ਕੋ ਮੁਤੀਆ ਮੇਰੋ ਨਾਉ ॥
kabeer kookar raam ko muteeaa mero naau ||
Kabeer, I am the Lord's dog; Moti is my name.
ਹੇ ਕਬੀਰ! ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ-ਪ੍ਰਭੂ (ਦੇ ਦਰ) ਦਾ ਕੁੱਤਾ ਹਾਂ (ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਇਸ ਕਰਕੇ) ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਭੀ ‘ਮੋਤੀ’ ਪੈ ਗਿਆ ਹੈ ।
हे कबीर ! मैं अपने मालिक प्रभू (के दर) का कुक्ता हूँ (प्रभू के दरवाजे पर ही टिका रहता हूँ। और इस कारण) मेरा नाम भी 'मोती' पड़ गया है (भाव। दुनिया भी मुझे प्यार से बुलाती है)।
Kabir, soy el perro del Señor, Moti es mi nombre,
ਗਲੇ ਹਮਾਰੇ ਜੇਵਰੀ ਜਹ ਖਿੰਚੈ ਤਹ ਜਾਉ ॥੭੪॥
gale hamaare jevaree jeh khi(n)chai teh jaau ||74||
There is a chain around my neck; wherever I am pulled, I go. ||74||
ਮੇਰੇ ਮਾਲਕ-ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਮੇਰੇ ਗਲ ਵਿਚ ਰੱਸੀ ਪਾਈ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਧਰ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਧਰ ਹੀ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ ।੭੪।
मेरे मालिक प्रभू ने मेरे गले में रस्सी डाली हुई है। जिधर वह मुझे खींचता है। मैं उधर ही जाता हूँ। 74।
traigo una cadena en mi cuello, a donde sea que me jalan, ahí voy.(74)
ਕਬੀਰ ਜਪਨੀ ਕਾਠ ਕੀ ਕਿਆ ਦਿਖਲਾਵਹਿ ਲੋਇ ॥
kabeer japanee kaaTh kee kiaa dhikhalaaveh loi ||
Kabeer, why do you show other people your rosary beads?
ਹੇ ਕਬੀਰ! ਤੂੰ ਤੁਲਸੀ ਰੁੱਦ੍ਰਾਖ ਆਦਿਕ ਦੀ ਮਾਲਾ (ਹੱਥ ਵਿਚ ਲੈ ਕੇ) ਕਿਉਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿਖਾਂਦਾ ਫਿਰਦਾ ਹੈਂ?
हे कबीर ! तू तुलसी रुद्राक्ष आदि की माला (हाथ में लेकर) क्यों लोगों को दिखलाता फिरता है।
Kabir, ¿por qué le muestras a la gente tu rosario?, ¿qué no recuerdas al Señor en tu corazón?,
ਹਿਰਦੈ ਰਾਮੁ ਨ ਚੇਤਹੀ ਇਹ ਜਪਨੀ ਕਿਆ ਹੋਇ ॥੭੫॥
hiradhai raam na chetahee ieh japanee kiaa hoi ||75||
You do not remember the Lord in your heart, so what use is this rosary to you? ||75||
ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਤਾਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, (ਹੱਥ ਵਿਚ ਫੜੀ ਹੋਈ) ਇਸ ਮਾਲਾ ਦਾ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ।੭੫।
तू अपने दिल में तो परमात्मा को याद नहीं करता। (हाथ में पकड़ी हुई) इस माला का कोई लाभ नहीं हो सकता। 75।
¿de qué sirve entonces el rosario?(75)
ਕਬੀਰ ਬਿਰਹੁ ਭੁਯੰਗਮੁ ਮਨਿ ਬਸੈ ਮੰਤੁ ਨ ਮਾਨੈ ਕੋਇ ॥
kabeer birahu bhuya(n)gam man basai ma(n)t na maanai koi ||
Kabeer, the snake of separation from the Lord abides within my mind; it does not respond to any mantra.
ਹੇ ਕਬੀਰ! ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸਰਨ ਪੈ ਕੇ ਬਿਰਹੋਂ ਦਾ ਸੱਪ ਆ ਵੱਸੇ , ਕੋਈ ਮੰਤ੍ਰ ਉਸ ਉਤੇ ਨਹੀਂ ਚੱਲ ਸਕਦਾ ।
हे कबीर ! ('काठ की जपनी' तो कुछ सवार ही नहीं सकती। पर) जिस मनुष्य के मन में गुरू की शरण पड़ कर विरह का साँप आ बसे (जिस मनुष्य को गुरू-दर से ये सूझ मिल जाए कि इन कामादिकों ने मुझे रॅब से विछोड़ दिया है) (कामादिकों का) कोई मंत्र उस पर नहीं चल सकता।
Kabir, la serpiente de la separación del Señor habita en mi interior
ਰਾਮ ਬਿਓਗੀ ਨਾ ਜੀਐ ਜੀਐ ਤ ਬਉਰਾ ਹੋਇ ॥੭੬॥
raam biogee naa jeeaai jeeaai ta bauraa hoi ||76||
One who is separated from the Lord does not live; if he does live, he goes insane. ||76||
ਪਰਮਾਤਮਾ ਤੋਂ ਵਿਛੋੜੇ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਜੀਊ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ,ਜੇਹੜਾ ਜੀਵਨ ਉਹ ਜੀਊਂਦਾ ਹੈ, ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਭਾਣੇ ਉਹ ਝੱਲਿਆਂ ਵਾਲਾ ਜੀਵਨ ਹੈ ।
परमात्मा से विछोड़े को महसूस करने वाला मनुष्य जी ही नहीं सकता। (भाव। परमात्मा से विछोड़े का अहसास एक ऐसा डंक है कि इसका डसा हुआ वयक्ति मायावी भोगों के लिए जी ही नहीं सकता) जो जीवन वह जीता है। दुनिया की बाबत तो वह पागलों वाला जीवन है। 76।
y no responde a ningún Mantra, quien vive separado del Señor, no vive, y si vive se vuelve loco.(76)
ਕਬੀਰ ਪਾਰਸ ਚੰਦਨੈ ਤਿਨੑ ਹੈ ਏਕ ਸੁਗੰਧ ॥
kabeer paaras cha(n)dhanai tin(h) hai ek suga(n)dh ||
Kabeer, the philosopher's stone and sandalwood oil have the same good quality.
ਹੇ ਕਬੀਰ! ਪਾਰਸ ਅਤੇ ਚੰਦਨ—ਇਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਵਿਚ ਇਕ ਇਕ ਗੁਣ ਹੈ;
हे कबीर ! पारस और चँदन- इन दोनों में एक-एक गुण है। लोहा और सुगंधि-हीन लकड़ी इनके साथ छूह के उक्तम बन जाते हैं (लोहा पारस को छू के सोना बन जाता है; साधारण वृक्ष चँदन के नजदीक रह के सुगन्धी वाला हो जाता है।
Kabir, la Piedra Filosofal y el aceite de Sándalo tienen la misma buena calidad,
ਤਿਹ ਮਿਲਿ ਤੇਊ ਊਤਮ ਭਏ ਲੋਹ ਕਾਠ ਨਿਰਗੰਧ ॥੭੭॥
teh mil teuoo uootam bhe loh kaaTh niraga(n)dh ||77||
Whatever comes into contact with them is uplifted. Iron is transformed into gold, and ordinary wood becomes fragrant. ||77||
ਲੋਹਾ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧੀ-ਹੀਨ ਲੱਕੜੀ ਇਹਨਾਂ ਨਾਲ ਛੋਹ ਕੇ ਉੱਤਮ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਾਮਾਦਿਕਾਂ ਤੋਂ ਵਿਕਿਆ ਮਨੁੱਖ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ “ਰਾਮ ਬਿਓਗੀ” ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ।੭੭।
वैसे ही पहले कामादिकों से बिका हुआ मनुष्य गुरू को मिल के 'राम बियोगी' बन जाता है)। 77।
lo que haga contacto con ellos es mejorado, el hierro se transforma en oro y la madera ordinaria toma fragancia. (77)
ਕਬੀਰ ਜਮ ਕਾ ਠੇਂਗਾ ਬੁਰਾ ਹੈ ਓਹੁ ਨਹੀ ਸਹਿਆ ਜਾਇ ॥
kabeer jam kaa The(n)gaa buraa hai oh nahee sahiaa jai ||
Kabeer, Death's club is terrible; it cannot be endured.
ਹੇ ਕਬੀਰ! ਜਮ ਦੀ (ਇਹ) ਸੱਟ ਇਤਨੀ ਭੈੜੀ ਹੈ ਕਿ ਸਹਾਰਨੀ ਬੜੀ ਔਖੀ ਹੈ ।
हे कबीर ! (कामादिकों के बस में पड़े रहने से जम का डंडा सिर पर बजता है। जनम-मरन के चक्करों में पड़ा जाता है। और) जम की (यह) चोट इतनी बुरी है कि सहनी बड़ी ही मुश्किल है।
Kabir, el club de la muerte es terrible no se puede soportar,
ਏਕੁ ਜੁ ਸਾਧੂ ਮੋੁਹਿ ਮਿਲਿਓ ਤਿਨਿੑ ਲੀਆ ਅੰਚਲਿ ਲਾਇ ॥੭੮॥
eku ju saadhoo muoh milio tini(h) leeaa a(n)chal lai ||78||
I have met with the holy man; he has attached me to the hem of his robe. ||78||
ਮੈਨੂੰ ਗੁਰੂ ਮਿਲ ਪਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲੜ ਲਾ ਲਿਆ (ਤੇ ਮੈਂ ਕਾਮਾਦਿਕਾਂ ਦੇ) ਢਹੇ ਨਹੀਂ ਚੜ੍ਹਿਆ ।੭੮।
(परमात्मा की कृपा से) मुझे गुरू मिल गया। उसने अपने आँचल से लगा लिया (और मैं कामादिकों के) बहकावे में नहीं आया। 78।
he encontrado al Santo y Él me ha apegado al lienzo de Su Túnica.(78)
ਕਬੀਰ ਬੈਦੁ ਕਹੈ ਹਉ ਹੀ ਭਲਾ ਦਾਰੂ ਮੇਰੈ ਵਸਿ ॥
kabeer baidh kahai hau hee bhalaa dhaaroo merai vas ||
Kabeer, the physician says that he alone is good, and all the medicine is under his control.
ਹੇ ਕਬੀਰ! ਹਕੀਮ (ਤਾਂ) ਆਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਬੜਾ ਸਿਆਣਾ ਹਾਂ,ਇਲਾਜ ਮੇਰੇ ਇਖ਼ਤਿਆਰ ਵਿਚ ਹੈ।
हे कबीर ! वैद्य (तो) कहता है कि मैं बहुत समझदार हूँ (रोग आने पर प्राणों को शरीर से विछुड़ने से बचाने के लिए) इलाज मेरे इख्तियार में है (मैं रोग का इलाज करना जानता हूँ)।
Kabir, el doctor dice que él es muy bueno y que la medicina está a su comando
ਇਹ ਤਉ ਬਸਤੁ ਗੁਪਾਲ ਕੀ ਜਬ ਭਾਵੈ ਲੇਇ ਖਸਿ ॥੭੯॥
eeh tau basat gupaal kee jab bhaavai lei khas ||79||
But these things belong to the Lord; He takes them away whenever He wishes. ||79||
ਪਰ ਇਹ ਜਿੰਦ ਉਸ ਮਾਲਕ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ (ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਅਮਾਨਤੀ) ਚੀਜ਼ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ (ਸਰੀਰ ਵਿਚੋਂ) ਮੋੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ।੭੯।
पर ये जिंद उस मालिक प्रभू की (दी हुई अमानती) चीज़ है। जब वह चाहता है (शरीर में से) वापस ले लेता है (यहाँ सदा नहीं टिके रहना। इसलिए जम के ठेंगे का ख्याल रखो ओर। गुरू-दर पर आ के 'गुन कउ मरीअै रोइ')। 79।
pero estas cosas pertenecen al Señor, Él se las lleva cuando así lo desea.(79)
ਕਬੀਰ ਨਉਬਤਿ ਆਪਨੀ ਦਿਨ ਦਸ ਲੇਹੁ ਬਜਾਇ ॥
kabeer naubat aapanee dhin dhas leh bajai ||
Kabeer, take your drum and beat it for ten days.
ਹੇ ਕਬੀਰ! ਮਨ-ਮੰਨੀਆਂ ਮੌਜਾਂ ਮਾਣ ਲੈ (ਪਰ ਇਹ ਮੌਜਾਂ ਹਨ ਸਿਰਫ਼) ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਹੀ ।
हे कबीर ! (यदि तू ये नहीं सुनता। तो तेरी मर्जी) मन-मर्जी की मौज कर ले (पर ये मोजें हैं सिर्फ) दस दिनों के लिए ही।
Kabir, toma el tambor y tócalo por diez días, la vida es como conocer gente en el barco o en el río,
ਨਦੀ ਨਾਵ ਸੰਜੋਗ ਜਿਉ ਬਹੁਰਿ ਨ ਮਿਲਹੈ ਆਇ ॥੮੦॥
nadhee naav sa(n)jog jiau bahur na milahai aai ||80||
Life is like people meeting on a boat on a river; they shall not meet again. ||80||
ਜਿਵੇਂ ਨਦੀ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਣ ਲਈ ਬੇੜੀ ਵਿਚ ਬੈਠੇ ਮੁਸਾਫਿਰਾਂ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਹੈ (ਮੁੜ ਉਹ ਸਾਰੇ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ);।੯੦।
जैसे नदी से पार लांघने के लिए बेड़ी में बैठे मुसाफिरों का मिलाप है (फिर वे सारे कभी नहीं मिलते) वैसे ही (मन-मानी मौजों में गवाया हुआ) ये मनुष्य-शरीर दोबारा नहीं मिलेगा। 80।
no se van a encontrar otra vez.(80)
ਕਬੀਰ ਸਾਤ ਸਮੁੰਦਹਿ ਮਸੁ ਕਰਉ ਕਲਮ ਕਰਉ ਬਨਰਾਇ ॥
kabeer saat samu(n)dheh mas karau kalam karau banarai ||
Kabeer, if I could change the seven seas into ink and make all the vegetation my pen,
ਹੇ ਕਬੀਰ! ਜੇ ਮੈਂ ਸੱਤਾਂ ਹੀ ਸਮੁੰਦ੍ਰਾਂ (ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਸਿਆਹੀ ਬਣਾ ਲਵਾਂ, ਸਾਰੇ ਰੁੱਖਾਂ-ਬਿਰਖਾਂ ਦੀਆਂ ਕਲਮਾਂ ਘੜ ਲਵਾਂ,
हे कबीर ! यदि मैं सातों ही समुंद्रों (के पानियों) की स्याही बना हूँ। सारे पेड़-पौधों की कलमें घड़ लूँ।
Kabir, si pudiera convertir los siete mares en tinta, la vegetación entera en mi pluma y la tierra en mi papel,
ਬਸੁਧਾ ਕਾਗਦੁ ਜਉ ਕਰਉ ਹਰਿ ਜਸੁ ਲਿਖਨੁ ਨ ਜਾਇ ॥੮੧॥
basudhaa kaagadh jau karau har jas likhan na jai ||81||
and the earth my paper, even then, I could not write the Praises of the Lord. ||81||
ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਕਾਗਜ਼ ਦੇ ਥਾਂ ਵਰਤਾਂ, ਤਾਂ ਭੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਗੁਣ (ਪੂਰਨ ਤੌਰ ਤੇ) ਲਿਖੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ ।੮੧।
सारी धरती को कागज़ के रूप में इस्तेमाल करूँ। तो भी परमात्मा के गुण (पूरी तौर पर) लिखे नहीं जा सकते (भाव। इन्सान ने परमात्मा के गुण इस वास्ते नहीं गाने कि उसके गुणों का अंत पाया जा सके। और सारे गुण बयान किए जा सकें)। 81।
aun así no acabaría de escribir las Alabanzas del Señor.(81)
ਕਬੀਰ ਜਾਤਿ ਜੁਲਾਹਾ ਕਿਆ ਕਰੈ ਹਿਰਦੈ ਬਸੇ ਗੁਪਾਲ ॥
kabeer jaat julaahaa kiaa karai hiradhai base gupaal ||
Kabeer, what can my lowly status as a weaver do to me? The Lord dwells in my heart.
ਹੇ ਕਬੀਰ! ਜੁਲਾਹਾ-ਜਾਤਿ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਨਿਤਾਣਾ-ਪਨ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ ਕਿਉਂਕਿ ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਮਾਲਕ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈ
हे कबीर ! (प्रभू के गुण गाने से गुणों का अंत नहीं पड़ सकता। पर सिफतसालाह की बरकति से) मेरी (नीच) जुलाहा-जाति मेरे अंदर निताणा-पन पैदा नहीं कर सकती क्योंकि अब मेरे हृदय में सृष्टि का मालिक परमात्मा बस रहा है।
Kabir, ¿qué puede mi bajo estatus de tejedor, hacer por mí?, el Señor habita en mi mente y me acoge en Su Abrazo,
ਕਬੀਰ ਰਮਈਆ ਕੰਠਿ ਮਿਲੁ ਚੂਕਹਿ ਸਰਬ ਜੰਜਾਲ ॥੮੨॥
kabeer ramieeaa ka(n)Th mil chookeh sarab ja(n)jaal ||82||
Kabeer, the Lord hugs me close in His Embrace; I have forsaken all my entanglements. ||82||
ਹੇ ਕਬੀਰ! ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਜੁੜ (ਨਿਰੀ ਨੀਵੀਂ ਜਾਤਿ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਹੀ ਨਹੀਂ) ਮਾਇਆ ਦੇ ਸਾਰੇ ਹੀ ਜੰਜਾਲ ਮੁੱਕ ਜਾਣਗੇ ।੮੨।
हे कबीर ! प्रभू की याद में जुड़ (सिर्फ नीच जाति की कमजोरी ही नहीं) माया के सारे ही जंजाल समाप्त हो जाएंगे। 82।
he hecho a un lado ya todos mis enredos.(82)
ਕਬੀਰ ਐਸਾ ਕੋ ਨਹੀ ਮੰਦਰੁ ਦੇਇ ਜਰਾਇ ॥
kabeer aaisaa ko nahee ma(n)dhar dhei jarai ||
Kabeer, will anyone set fire to his home
ਹੇ ਕਬੀਰ! ਕੋਈ ਵਿਰਲਾ ਅਜਿਹਾ ਮਨੁੱਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਰੀਰਕ ਮੋਹ ਨੂੰ ਸਾੜਦਾ ਹੈ,
हे कबीर ! (भले ही सिफतसालाह में बड़ी बरकति है। पर शारीरिक मोह और कामादिक का इतना जोर है कि) कोई विरला ऐसा मनुष्य होता है जो शारीरिक मोह को जलाता है।
Kabir, ¿quién podría prenderle fuego a su hogar
ਪਾਂਚਉ ਲਰਿਕੇ ਮਾਰਿ ਕੈ ਰਹੈ ਰਾਮ ਲਿਉ ਲਾਇ ॥੮੩॥
paa(n)chau larike maar kai rahai raam liau lai ||83||
and kill his five sons (the five thieves) to remain lovingly attached to the Lord? ||83||
ਕੋਈ ਵਿਰਲਾ ਹੈ ਜੋ ਕਾਮਾਦਿਕ ਮਾਇਆ ਦੇ ਪੰਜਾਂ ਪੁਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਲ ਲਿਵ ਲਾਈ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ।੮੩।
कोई विरला है जो कामादिक माया के पाँचों पुत्रों को मार के प्रभू के साथ लिव लगाए रखता है। 83।
y matar a sus cinco inquilinos, los cinco ladrones, para permanecer amorosamente apegado al Señor?(83)
ਕਬੀਰ ਐਸਾ ਕੋ ਨਹੀ ਇਹੁ ਤਨੁ ਦੇਵੈ ਫੂਕਿ ॥
kabeer aaisaa ko nahee ih tan dhevai fook ||
Kabeer, will anyone burn his own body?
ਹੇ ਕਬੀਰ!ਕੋਈ ਵਿਰਲਾ ਹੀ ਅਜੇਹਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਰੀਰਕ ਮੋਹ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਵੇ ।
हे कबीर ! (माया के प्रभाव के कारण) कोई विरला ही ऐसा मिलता है जो (प्रभू की सिफतसालाह करे। और) शारीरिक मोह को जला दे।
Kabir, ¿podría alguien prenderle fuego a su cuerpo?,
ਅੰਧਾ ਲੋਗੁ ਨ ਜਾਨਈ ਰਹਿਓ ਕਬੀਰਾ ਕੂਕਿ ॥੮੪॥
a(n)dhaa log na jaaniee rahio kabeeraa kook ||84||
The people are blind - they do not know, although Kabeer continues to shout at them. ||84||
ਜਗਤ ਮੋਹ ਵਿਚ ਇਤਨਾ ਗ਼ਰਕ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਭਲਾਈ ਸੁੱਝਦੀ ਹੀ ਨਹੀਂ, (ਭਾਵੇਂ) ਕਬੀਰ ਉੱਚੀ ਉੱਚੀ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈ ।੮੪
जगत मोह में इतना ग़र्क है कि इसको अपनी भलाई सूझती ही नहीं। (भले ही) कबीर ऊँचा-ऊँचा (कूक के) बता रहा है। 84।
la gente está ciega, no entiende, aunque Kabir continúa dándoles de gritos.(84)
ਕਬੀਰ ਸਤੀ ਪੁਕਾਰੈ ਚਿਹ ਚੜੀ ਸੁਨੁ ਹੋ ਬੀਰ ਮਸਾਨ ॥
kabeer satee pukaarai cheh chaRee sun ho beer masaan ||
Kabeer, the widow mounts the funeral pyre and cries out, ""Listen, O brother funeral pyre.
ਹੇ ਕਬੀਰ! ਜੋ ਇਸਤ੍ਰੀ ਆਪਣੇ ਪਰਲੋਕ-ਅੱਪੜੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਖ਼ਾਤਰ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਉਹ ਚਿਖ਼ਾ ਉਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਦਲੇਰ ਹੋ ਕੇ ਆਖਦੀ ਹੈ—ਹੇ ਵੀਰ ਮਸਾਣ! ਸੁਣ,
हे कबीर ! जो स्त्री अपने परलोक पहुँचे पति को मिलने की खातिर उसके शरीर के साथ अपने आप को जलाने के लिए तैयार होती है वह चिखा पर चढ़ कर दलेर हो के कहती है- हे वीर मसाण ! सुन।
Kabir, la viuda monta la pila de madera para encender el fuego y llora,
ਲੋਗੁ ਸਬਾਇਆ ਚਲਿ ਗਇਓ ਹਮ ਤੁਮ ਕਾਮੁ ਨਿਦਾਨ ॥੮੫॥
log sabaiaa chal gio ham tum kaam nidhaan ||85||
All people must depart in the end; it is only you and I.""||85||
ਸਾਰੇ ਸੰਬੰਧੀ ਮੇਰਾ ਸਾਥ ਛੱਡ ਗਏ ਹਨ (ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਾ ਸਕਿਆ) ਆਖ਼ਰ, ਹੇ ਵੀਰ! ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਗ਼ਰਜ਼ ਪਈ ਹੈ ।॥੮੫॥
सारे संबन्धी मेरा साथ छोड़ गए हैं (मुझे कोई मेरे पति के साथ नहीं मिला सका) आखिर। हे वीर ! मुझे तेरे साथ गरज़ आ पड़ी है।
escucha oh hermana pila de fuego, toda la gente se va a ir, y al final, estamos tú y yo(85)